Create Farmer ID आपल्या देशात अन्नधान्याची कमतरता भासत नाही. मात्र तरीही, आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या युगात अनेक शेतकरी मागे पडत आहेत. त्यांना विविध सरकारी योजनांचा लाभ मिळत नाही किंवा त्यांना आवश्यक माहिती वेळेवर उपलब्ध होत नाही.
या सर्व समस्यांवर एक ठोस उपाय म्हणून राज्य सरकारने ‘फार्मर आयडी कार्ड’ ही संकल्पना राबवली आहे. हे कार्ड शेतकऱ्यांसाठी एक डिजिटल ओळखपत्र असून, यामुळे शेतकऱ्यांचे जीवन सुलभ होणार आहे. राज्यातील हजारो शेतकऱ्यांनी यासाठी नोंदणी केली असून, त्यांना आता युनिक आयडी मंजूर झाल्याचे संदेश मिळू लागले आहेत.
फार्मर आयडी कार्ड म्हणजे काय?
फार्मर आयडी कार्ड ही शेतकऱ्यांसाठी एक अनोखी ओळख निर्माण करणारी प्रणाली आहे. राज्य सरकारने अग्रिस्टॅक (Agristack Scheme) योजनेअंतर्गत या फार्मर आयडीची सुरुवात केली आहे. या कार्डामध्ये शेतकऱ्याची वैयक्तिक माहिती, त्याच्या शेतजमिनीची तपशीलवार माहिती, पिकांचे उत्पादन, बाजारभाव, मागील हंगामातील पीक पद्धती आणि उत्पादकता यांसारखी महत्त्वपूर्ण माहिती असेल. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे हे कार्ड जमीन मालकीशी संबंधित सर्व माहिती एकाच ठिकाणी उपलब्ध करून देईल.
फार्मर आयडी कार्डाचे फायदे
फार्मर आयडी कार्ड शेतकऱ्यांसाठी अनेक फायदेशीर ठरणार आहे:
- सरकारी योजनांचा थेट लाभ – फार्मर आयडीमुळे शेतकऱ्यांना विविध सरकारी योजनांचा थेट लाभ मिळू शकेल. सरकारी अनुदाने, पीक विमा, किसान सन्मान निधी यासारख्या योजना आता अधिक सुलभपणे शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचू शकतील.
- डिजिटल रेकॉर्ड – शेतकऱ्यांची सर्व माहिती डिजिटल स्वरूपात उपलब्ध असेल, ज्यामुळे त्यांना वारंवार विविध कार्यालयांमध्ये जाऊन कागदपत्रे सादर करण्याची गरज पडणार नाही.
- बाजारपेठेशी थेट जोडणी – फार्मर आयडीमुळे शेतकरी थेट बाजारपेठेशी जोडले जातील. त्यांना पिकांचे चालू बाजारभाव समजतील, तसेच ते थेट ग्राहकांशी संपर्क साधू शकतील.
- आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर – या योजनेमुळे शेतकऱ्यांना हवामान अंदाज, आधुनिक शेती पद्धती, जैविक शेती तंत्रज्ञान यासारख्या माहितीही सहज उपलब्ध होईल.
- ऑनलाइन कर्ज सुविधा – फार्मर आयडी कार्डमुळे शेतकऱ्यांना बँकांकडून कर्ज घेण्याची प्रक्रिया सुलभ होईल. त्यांचा संपूर्ण आर्थिक इतिहास आणि क्रेडिट स्कोअर एकाच प्लॅटफॉर्मवर उपलब्ध असेल.
फार्मर आयडी कार्ड नोंदणी प्रक्रिया
फार्मर आयडी कार्डसाठी नोंदणी करणे अत्यंत सोपे आहे. शेतकऱ्यांनी खालील प्रक्रिया अनुसरावी:
- ऑनलाइन नोंदणी – शेतकऱ्यांनी सर्वप्रथम अग्रिस्टॅक योजनेच्या अधिकृत वेबसाइटवर जाऊन नोंदणी करावी. नोंदणीसाठी आधार कार्ड, मोबाईल नंबर आणि जमीन दस्तऐवज आवश्यक आहेत.
- माहिती भरणे – नोंदणी करताना शेतकऱ्यांना वैयक्तिक माहिती, शेतजमिनीचा तपशील, पीक पद्धती, सिंचन सुविधा इत्यादी माहिती भरावी लागेल.
- कागदपत्रे अपलोड करणे – शेतकऱ्यांना जमीन मालकीचे दस्तऐवज, 7/12 उतारा, 8अ, पीक पावती इत्यादी कागदपत्रे अपलोड करावी लागतील.
- मोबाईल नंबर वेरिफिकेशन – माहिती भरल्यानंतर शेतकऱ्यांना मोबाईल नंबर वेरिफिकेशनसाठी ओटीपी प्राप्त होईल. त्या ओटीपीची पुष्टी केल्यानंतर नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण होईल.
फार्मर आयडी कसा डाउनलोड करायचा?
बऱ्याच शेतकऱ्यांनी फार्मर आयडीसाठी नोंदणी केली असून, त्यांना आता युनिक आयडी मंजूर झाल्याचे संदेश मिळाले आहेत. आता प्रश्न आहे की हा आयडी कसा डाउनलोड करायचा? यासाठी खालील सोपी प्रक्रिया अनुसरावी:
- सर्वप्रथम https://apfr.agristack.gov.in/farmer-registry-ap/#/checkEnrolmentStatus या अधिकृत वेबसाईटवर जा.
- तुम्ही आधीच नोंदणी केली असेल तर आधार क्रमांक टाका.
- आधार क्रमांक सबमिट केल्यानंतर तुमच्या नोंदणीची सर्व माहिती स्क्रीनवर दिसेल.
- तिथे तुमचा युनिक फार्मर आयडी क्रमांक दिसेल. हा क्रमांक नोंद करून ठेवा.
- ‘View Details’ या पर्यायावर क्लिक करा. तिथे तुम्हाला तुमची संपूर्ण माहिती दिसेल.
- वरील बाजूस ‘Generate PDF’ किंवा ‘Download PDF’ हा पर्याय दिसेल.
- त्यावर क्लिक करून फार्मर आयडी कार्डाची पीडीएफ डाउनलोड करा.
- डाउनलोड केलेली पीडीएफ प्रिंट करून घ्या. हेच तुमचे फार्मर आयडी कार्ड आहे.
सध्या या प्रणालीमध्ये दुरुस्तीचा पर्याय नाही, त्यामुळे तुम्ही आधी दिलेली माहितीच दाखवली जाईल. जर काही त्रुटी असतील तर त्यासाठी पुढे वेगळी प्रक्रिया सुरू केली जाईल.
फार्मर आयडी कार्ड वापरण्याची पद्धत
फार्मर आयडी कार्ड मिळविल्यानंतर त्याचा वापर कसा करावा हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे:
- सरकारी कार्यालये – सरकारी कार्यालयांमध्ये विविध प्रकारची कामे करण्यासाठी या कार्डचा वापर करा. तुमची ओळख पटविण्यासाठी हे एक अधिकृत कागदपत्र म्हणून वापरले जाऊ शकते.
- बँक व्यवहार – बँकांमध्ये कर्ज किंवा इतर आर्थिक सेवांसाठी अर्ज करताना फार्मर आयडी कार्ड एक महत्त्वाचे दस्तऐवज असेल.
- मोबाईल अॅप – फार्मर आयडी कार्डसाठी एक मोबाईल अॅप देखील उपलब्ध करून दिले जाईल. या अॅपच्या माध्यमातून शेतकरी विविध सेवांचा लाभ घेऊ शकतील.
- QR कोड स्कॅनिंग – फार्मर आयडी कार्डवर एक विशिष्ट QR कोड असेल. हा कोड स्कॅन केल्यावर शेतकऱ्याची संपूर्ण माहिती ऑनलाइन पाहता येईल.
फार्मर आयडी कार्ड वितरण आणि पुढील प्रक्रिया
लवकरच पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि कृषी मंत्री यांच्या हस्ते हे कार्ड अधिकृतरित्या लाँच केले जाईल. त्यानंतर शेतकऱ्यांना पोस्टाद्वारे देखील हे कार्ड पाठविले जाईल. तसेच, जे शेतकरी स्वतः कार्ड डाउनलोड करू इच्छितात, ते अग्रिस्टॅकच्या संकेतस्थळावरून स्वतः देखील कार्ड डाउनलोड करू शकतील.
भविष्यात या कार्डाशी जोडलेल्या अनेक सुविधा शेतकऱ्यांना उपलब्ध करून दिल्या जातील:
- पीक विमा – फार्मर आयडी कार्डमुळे पीक विमा मिळविण्याची प्रक्रिया अधिक सुलभ होईल.
- ई-मंडी – शेतकरी थेट ई-मंडीशी जोडले जातील, जिथे ते आपल्या उत्पादनांची विक्री थेट ग्राहकांना करू शकतील.
- शेती सल्ला – कार्डाच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांना विविध पिकांविषयी तांत्रिक सल्ला आणि हवामान अंदाज मिळू शकेल.
- कृषी सेमिनार – राज्य आणि जिल्हा पातळीवर होणाऱ्या कृषी सेमिनारमध्ये सहभागी होण्यासाठी फार्मर आयडी कार्ड आवश्यक असेल.
फार्मर आयडी कार्ड ही संकल्पना अत्यंत उपयुक्त असली तरी, त्यात काही आव्हाने देखील आहेत:
- तांत्रिक साक्षरता – अनेक शेतकऱ्यांना तांत्रिक ज्ञान नसल्याने त्यांना ऑनलाइन नोंदणी करणे आव्हानात्मक ठरू शकते.
- इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी – ग्रामीण भागात इंटरनेट कनेक्टिव्हिटीची समस्या असू शकते, ज्यामुळे ऑनलाइन सेवांचा लाभ घेणे अवघड होईल.
- माहितीची अचूकता – कार्डवर असलेली माहिती अचूक असणे आवश्यक आहे. त्यामध्ये काही त्रुटी असल्यास त्या सुधारण्याची प्रक्रिया सुलभ असावी.
या आव्हानांवर मात करण्यासाठी सरकारने पुढील उपाययोजना केल्या आहेत:
- मदत केंद्रे – गावपातळीवर मदत केंद्रे स्थापन केली जातील, जिथे शेतकऱ्यांना नोंदणी आणि कार्ड डाउनलोड करण्यात मदत केली जाईल.
- प्रशिक्षण कार्यक्रम – शेतकऱ्यांना डिजिटल साक्षरतेचे प्रशिक्षण दिले जाईल, ज्यामुळे ते स्वतः ऑनलाइन सेवांचा वापर करू शकतील.
- माहिती दुरुस्ती प्रक्रिया – भविष्यात फार्मर आयडी कार्डमधील माहिती दुरुस्त करण्याची सुविधा उपलब्ध करून दिली जाईल.
फार्मर आयडी कार्ड ही भारतीय शेतकऱ्यांसाठी एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे. या योजनेमुळे शेतकऱ्यांचे जीवन सुलभ होईल आणि त्यांना विविध सरकारी योजनांचा लाभ सहज मिळू शकेल. डिजिटल क्रांतीचा एक भाग म्हणून हे कार्ड शेतकऱ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या जगाशी जोडेल. शेतकऱ्यांनी या संधीचा लाभ घेऊन फार्मर आयडी कार्डसाठी नोंदणी करावी आणि या डिजिटल क्रांतीचा एक भाग बनावे. एकूणच, फार्मर आयडी कार्ड ही शेतकऱ्यांसाठी एक वरदान ठरणार आहे.