construction worker’s महाराष्ट्रातील बांधकाम क्षेत्र हे राज्याच्या अर्थव्यवस्थेचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. या क्षेत्रात कार्यरत असलेल्या लाखो कामगारांसाठी राज्य सरकार आणि बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळाकडून विविध योजना राबविल्या जातात.
अलीकडेच, बांधकाम कामगार आणि त्यांच्या कुटुंबियांसाठी एक महत्त्वपूर्ण नवीन योजना जाहीर करण्यात आली आहे, जी गंभीर आजारांवर उपचारांसाठी आर्थिक मदत प्रदान करणार आहे. या लेखाद्वारे आपण या नवीन योजनेची सविस्तर माहिती जाणून घेऊया.
बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळाच्या योजना: एक दृष्टिक्षेप
महाराष्ट्र राज्य बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळाद्वारे राज्यातील नोंदणीकृत बांधकाम कामगारांसाठी अनेक योजना राबविल्या जातात. यामध्ये प्रामुख्याने:
- शैक्षणिक अनुदान योजना
- विवाह आर्थिक सहाय्य योजना
- अपघात विमा योजना
- मातृत्व लाभ योजना
- घरकुल योजना
- पेन्शन योजना
मात्र, दीर्घकालीन आणि गंभीर आजारांसाठी आर्थिक मदतीची योजना अपुरी होती. अनेक बांधकाम कामगार आणि त्यांचे कुटुंबीय गंभीर आजारांमुळे आर्थिक संकटात सापडत असत. त्यांच्या या समस्येचे निराकरण करण्यासाठी राज्य सरकार आणि कल्याणकारी मंडळाने नवीन आर्थिक सहाय्य योजना सुरू केली आहे.
नवीन गंभीर आजार आर्थिक सहाय्य योजना: विशेष वैशिष्ट्ये
महाराष्ट्र राज्य सरकार आणि बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळाच्या संयुक्त विद्यमाने सुरू केलेल्या या नवीन योजनेची मुख्य वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
- गंभीर आजारांसाठी आर्थिक मदत: या योजनेंतर्गत बांधकाम कामगार आणि त्यांच्या कुटुंबियांना गंभीर आजारांवर उपचारांसाठी 1 ते 1.25 लाख रुपयांपर्यंत आर्थिक मदत देण्यात येणार आहे.
- विशेष प्रकरणांसाठी अतिरिक्त निधी: काही विशेष परिस्थितीत ही आर्थिक मदत 5 लाख रुपयांपर्यंत वाढविण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.
- कुटुंबियांसाठी व्यापक समावेश: केवळ नोंदणीकृत कामगारच नव्हे, तर त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांनाही या योजनेचा लाभ घेता येणार आहे.
- निवडक रुग्णालयांमध्ये उपचार: राज्यभरातील निवडक शासकीय आणि खासगी रुग्णालयांमध्ये कामगारांना या योजनेअंतर्गत उपचार मिळतील.
पात्रता
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील पात्रता निकष आवश्यक आहेत:
- नोंदणीकृत बांधकाम कामगार असणे आवश्यक: योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदार हा महाराष्ट्र बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळाकडे नोंदणीकृत असणे अनिवार्य आहे. त्याची नोंदणी सक्रिय स्थितीत असावी.
- कुटुंब सदस्यांची नोंदणी: जर कामगाराच्या कुटुंबातील सदस्याला योजनेचा लाभ हवा असेल, तर त्या सदस्याचे नाव कामगाराच्या अधिकृत नोंदणी प्रोफाइलमध्ये समाविष्ट असणे आवश्यक आहे.
- महाराष्ट्राचा स्थायी रहिवासी: अर्जदार किंवा लाभार्थी महाराष्ट्र राज्याचा कायमस्वरूपी रहिवासी असावा. याचा पुरावा आवश्यक आहे.
- गंभीर आजाराचे वैद्यकीय प्रमाणपत्र: ज्या व्यक्तीला गंभीर आजार झाला आहे, त्याच्याकडे संपूर्ण वैद्यकीय अहवाल आणि अधिकृत डॉक्टरांचे प्रमाणपत्र असणे आवश्यक आहे.
आवश्यक कागदपत्रे
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील कागदपत्रे सादर करणे आवश्यक आहे:
- नोंदणी प्रमाणपत्र: बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळाचे नोंदणी प्रमाणपत्र व नोंदणी क्रमांक.
- ओळखपत्र आणि रहिवासी पुरावा: अर्जदार आणि लाभार्थीचे आधार कार्ड, मतदार ओळखपत्र किंवा अन्य शासकीय ओळखपत्र तसेच रहिवासी पुरावा.
- वैद्यकीय कागदपत्रे: रुग्णाचे संपूर्ण वैद्यकीय अहवाल, डॉक्टरांचे प्रमाणपत्र, रुग्णालयातील उपचाराचा तपशील.
- उपचार खर्चाचे दस्तऐवज: रुग्णालयाने दिलेली बिले, उपचारांचा खर्च याबाबतचे सर्व दस्तऐवज.
- बँक खात्याचा तपशील: अर्जदाराच्या बँक खात्याचा तपशील (खाते क्रमांक, आयएफएससी कोड, बँकेचे नाव आणि शाखा).
- कुटुंब प्रमाणपत्र: लाभार्थी जर कामगाराचा कुटुंबियातील सदस्य असेल तर कुटुंब प्रमाणपत्र आवश्यक.
योजनेंतर्गत समाविष्ट गंभीर आजार
या योजनेंतर्गत पुढील गंभीर आजारांचा समावेश करण्यात आला आहे:
- हृदयविकार आणि हृदयशस्त्रक्रिया
- किडनी विकार आणि डायलिसिस
- कर्करोग (कॅन्सर) आणि त्यावरील उपचार
- अवयव प्रत्यारोपण (किडनी, लिव्हर, हृदय इत्यादी)
- न्यूरोलॉजिकल विकार आणि मज्जासंस्थेशी संबंधित शस्त्रक्रिया
- गंभीर अपघात आणि जळीत प्रकरणे
- जन्मजात गंभीर विकार आणि त्यावरील उपचार
- टीबी, एचआयव्ही सारखे दीर्घकालीन आजार
अर्ज प्रक्रिया
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्ज प्रक्रिया खालीलप्रमाणे आहे:
- ऑनलाइन अर्ज: महाराष्ट्र बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळाच्या अधिकृत वेबसाईटवर जाऊन ऑनलाइन अर्ज करता येईल.
- जिल्हा आणि तालुका मदत केंद्र: राज्यभरातील प्रत्येक जिल्हा आणि तालुका स्तरावर स्थापन केलेल्या मदत केंद्रांमध्ये जाऊन प्रत्यक्ष अर्ज करता येईल.
- रुग्णालयांमार्फत अर्ज: निवडक रुग्णालयांमध्ये स्थापन केलेल्या मदत केंद्रांद्वारे थेट अर्ज दाखल करता येईल.
अर्ज निकाल प्रक्रिया
अर्ज प्राप्त झाल्यानंतर खालील प्रक्रिया पूर्ण केली जाईल:
- अर्जाची छाननी: सादर केलेला अर्ज आणि कागदपत्रांची छाननी केली जाईल.
- वैद्यकीय तपासणी: आवश्यकतेनुसार वैद्यकीय तज्ज्ञांकडून प्रकरणाची तपासणी केली जाईल.
- मंजुरी प्रक्रिया: पात्र प्रकरणांना मंजुरी दिली जाईल आणि संबंधित रुग्णालयाला सूचित केले जाईल.
- आर्थिक मदत वितरण: मंजूर प्रकरणांमध्ये थेट लाभार्थीच्या बँक खात्यात किंवा संबंधित रुग्णालयांना आर्थिक मदत दिली जाईल.
जागरुकता आणि मार्गदर्शन
कामगारांना या योजनेबाबत सविस्तर माहिती मिळण्यासाठी पुढील व्यवस्था करण्यात आली आहे:
- हेल्पलाइन सेवा: राज्य सरकार आणि कल्याणकारी मंडळाकडून विशेष हेल्पलाइन नंबर जारी करण्यात आला आहे, जेथे कामगारांना माहिती मिळू शकेल.
- जागरुकता शिबिरे: राज्यभरात बांधकाम स्थळांवर जागरुकता शिबिरांचे आयोजन केले जाईल, जेथे कामगारांना योजनेबाबत माहिती दिली जाईल.
- मार्गदर्शक पुस्तिका: कामगारांसाठी विशेष मार्गदर्शक पुस्तिका प्रकाशित करण्यात आली आहे, ज्यामध्ये योजनेची संपूर्ण माहिती, अर्ज प्रक्रिया, आवश्यक कागदपत्रे याबाबत मार्गदर्शन करण्यात आले आहे.
महाराष्ट्र राज्य सरकार आणि बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळाकडून सुरू करण्यात आलेली ही नवीन गंभीर आजार आर्थिक सहाय्य योजना राज्यातील लाखो बांधकाम कामगार आणि त्यांच्या कुटुंबियांसाठी आशादायक पाऊल आहे. या योजनेमुळे गंभीर आजारांमुळे होणारे आर्थिक संकट दूर होण्यास मदत होईल आणि कामगारांना आरोग्य सेवा अधिक सुलभतेने उपलब्ध होतील.
या योजनेचा जास्तीत जास्त कामगारांना लाभ मिळावा यासाठी कामगारांनी आपली नोंदणी अद्ययावत ठेवणे, कुटुंब सदस्यांची नोंद करणे आणि आवश्यक कागदपत्रे व्यवस्थित ठेवणे महत्त्वाचे आहे. तसेच, या योजनेबाबत अधिक माहितीसाठी आणि मार्गदर्शनासाठी अधिकृत वेबसाईटला भेट देणे किंवा जवळच्या मदत केंद्राशी संपर्क साधणे उचित ठरेल.